vanangroup
Thành viên nhiều triển vọng
Trong mặt bằng khách sạn, cầu thang và thang máy thường được gọi chung là giao thông đứng. Nhưng với một công trình lưu trú, đây không chỉ là nơi đưa khách từ tầng này sang tầng khác. Vị trí của chúng ảnh hưởng trực tiếp đến cách tổ chức phòng, hành lang, vận chuyển nội bộ và khả năng vận hành toàn bộ tòa nhà.
Vì vậy, khi thiết kế cầu thang và thang máy cho khách sạn 3 sao, không nên bắt đầu bằng câu hỏi “dùng loại thang nào?”. Câu hỏi đúng hơn là: khách, nhân viên và hàng hóa sẽ di chuyển theo những tuyến nào, và lõi giao thông đứng nên nằm ở đâu để các tuyến đó hoạt động hợp lý?
Trước khi lựa chọn cấu hình cụ thể, cần xác định cấu trúc mặt bằng: khu đất, số tầng, module phòng, hành lang, sảnh, khu dịch vụ và các tuyến giao thông chính.
Nếu lõi thang được đặt gần trung tâm mặt bằng, khoảng cách đến các phòng có thể được kiểm soát tốt hơn. Nhưng không phải dự án nào cũng nên đặt thang ở chính giữa.
Một khu đất hẹp và dài, chẳng hạn, có thể cần cách tổ chức khác với mặt bằng gần vuông. Khu vực tầng trệt có nhà hàng hoặc không gian dịch vụ cũng có thể khiến vị trí lõi giao thông phải điều chỉnh.
Lõi thang tốt là lõi phù hợp với cấu trúc công trình, chứ không phải vị trí cố định áp dụng cho mọi khách sạn.
Cách làm này có thể tạo ra những đoạn hành lang dài, góc cua khó xử lý hoặc khoảng không gian trước thang máy không thuận tiện.
Ngược lại, khi xác định lõi thang cùng với module phòng ngay từ đầu, kiến trúc sư có thể kiểm soát tốt hơn khoảng cách giao thông và cách khách tìm đến phòng.
Điểm này cũng liên quan đến trải nghiệm khi khách vừa bước ra khỏi thang máy.
Họ cần nhìn thấy hướng đi tương đối rõ ràng, nhận biết được khu vực mình đang đứng và không phải đi qua một chuỗi góc chuyển hướng mới tìm được phòng.
Vì vậy, sảnh thang máy và hành lang nên được xem như một không gian giao thông liên tục, thay vì hai hạng mục tách biệt.
Cầu thang cần được tổ chức sao cho người sử dụng có thể tiếp cận thuận tiện từ các khu vực cần thiết. Đồng thời, phương án phải được kiểm tra theo các yêu cầu hiện hành về an toàn cháy, thoát nạn và các quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng cho công trình.
Đây là lý do không nên chỉ nhìn cầu thang dưới góc độ diện tích chiếm chỗ.
Một cầu thang được bố trí thiếu hợp lý có thể khiến hành lang dài hơn, làm xấu mặt bằng phòng hoặc tạo ra những vùng giao thông khó sử dụng.
Ngược lại, nếu được đưa vào cấu trúc mặt bằng ngay từ đầu, cầu thang có thể trở thành một phần tự nhiên của lõi giao thông.
Khách sử dụng thang máy để đi từ sảnh đến phòng. Nhân viên có thể cần di chuyển giữa các tầng để housekeeping, bảo trì hoặc phục vụ các khu chức năng. Hàng hóa lại có một tuyến vận chuyển khác.
Nếu tất cả cùng tập trung vào một lõi duy nhất, công trình vẫn có thể hoạt động, nhưng vào những thời điểm đông người, các luồng giao thông sẽ giao cắt nhiều hơn.
Tùy quy mô và mô hình khai thác, có thể xem xét cách tổ chức để giảm giao cắt giữa luồng khách và luồng phục vụ.
Ví dụ, khu hậu cần có thể được kết nối thuận tiện hơn với một tuyến giao thông nội bộ; hoặc thang máy được bố trí sao cho nhân viên có thể tiếp cận các khu vực phục vụ mà không phải đi xuyên qua không gian khách sử dụng.
Không phải khách sạn nào cũng cần một hệ thống giao thông tách biệt hoàn toàn. Vấn đề là xác định mức độ tách cần thiết dựa trên quy mô và cách vận hành thực tế.
Cần nhìn thêm vào lưu lượng người sử dụng và thời điểm sử dụng.
Buổi sáng, khách có thể đồng loạt xuống sảnh. Một số thời điểm khác, housekeeping và nhân viên dịch vụ lại sử dụng thang với tần suất cao.
Nếu một thang máy phải đồng thời phục vụ khách lưu trú, nhân viên và vận chuyển hàng hóa, mức độ sử dụng thực tế sẽ khác với trường hợp các luồng này được tổ chức riêng.
Do đó, cấu hình giao thông đứng cần được tính trên mô hình khai thác, thay vì chỉ dựa vào một công thức đơn giản.
Với những dự án có yêu cầu đặc thù, việc tính toán cụ thể cần được kiểm tra bằng dữ liệu và giải pháp kỹ thuật phù hợp.
Ngoài kích thước thiết bị, cần quan tâm đến giếng thang, kết cấu, sảnh chờ, cửa thang, không gian kỹ thuật và cách tiếp nối với hành lang.
Đây là điểm mà sự phối hợp giữa kiến trúc, kết cấu và MEP trở nên rất quan trọng.
Chỉ cần thay đổi cấu hình thang máy sau khi kết cấu đã chốt, nhiều thành phần có thể phải điều chỉnh theo.
Tương tự, nếu không tính trước chiều cao và yêu cầu kỹ thuật của hệ thống thang, phần mái hoặc tầng kỹ thuật có thể phát sinh vấn đề khi triển khai.
Vì vậy, thang máy nên được đưa vào phương án từ sớm, thay vì xem như một thiết bị bổ sung ở giai đoạn cuối.
Dành nhiều diện tích cho lõi giao thông có thể giúp giao thông thuận tiện hơn, nhưng đồng thời làm giảm diện tích có thể sử dụng cho phòng hoặc các chức năng khác.
Nếu lõi quá nhỏ, việc bố trí thang, kỹ thuật và giao thông có thể trở nên chật chội.
Do đó, khi thay đổi vị trí lõi thang, cần nhìn lại toàn bộ module tầng. Đôi khi chỉ dịch lõi vài mét cũng có thể làm thay đổi số lượng phòng, chiều dài hành lang hoặc cách chia nhịp mặt đứng.
Đây là lý do những quyết định về cầu thang và thang máy nên được đưa ra trước khi mặt bằng phòng được “đóng khung” quá cứng.
Họ bước vào sảnh, nhận biết vị trí thang, lên đúng tầng và tìm được phòng. Nhân viên có tuyến di chuyển thuận tiện. Hàng hóa được đưa đến khu cần phục vụ mà hạn chế ảnh hưởng đến khách.
Đó là kết quả của việc đặt cầu thang và thang máy đúng trong toàn bộ cấu trúc vận hành của khách sạn.
Trong thực tế thiết kế, Vạn An Group có thể tiếp cận bài toán này từ tổng mặt bằng, module phòng và các luồng giao thông trước khi đi sâu vào cấu hình thiết bị. Cách làm đó giúp hạn chế việc phải thay đổi lõi giao thông khi hồ sơ đã phát triển quá sâu.
Cuối cùng, câu hỏi quan trọng nhất không phải là “khách sạn cần bao nhiêu thang”, mà là:
Các phương tiện giao thông đứng đã được đặt đúng vị trí để phục vụ khách, nhân viên và công trình trong suốt quá trình khai thác hay chưa?
Vì vậy, khi thiết kế cầu thang và thang máy cho khách sạn 3 sao, không nên bắt đầu bằng câu hỏi “dùng loại thang nào?”. Câu hỏi đúng hơn là: khách, nhân viên và hàng hóa sẽ di chuyển theo những tuyến nào, và lõi giao thông đứng nên nằm ở đâu để các tuyến đó hoạt động hợp lý?
Bắt đầu từ mặt bằng, không phải từ thiết bị
Thang máy là thiết bị, nhưng vị trí đặt thang máy lại là một quyết định kiến trúc.Trước khi lựa chọn cấu hình cụ thể, cần xác định cấu trúc mặt bằng: khu đất, số tầng, module phòng, hành lang, sảnh, khu dịch vụ và các tuyến giao thông chính.
Nếu lõi thang được đặt gần trung tâm mặt bằng, khoảng cách đến các phòng có thể được kiểm soát tốt hơn. Nhưng không phải dự án nào cũng nên đặt thang ở chính giữa.
Một khu đất hẹp và dài, chẳng hạn, có thể cần cách tổ chức khác với mặt bằng gần vuông. Khu vực tầng trệt có nhà hàng hoặc không gian dịch vụ cũng có thể khiến vị trí lõi giao thông phải điều chỉnh.
Lõi thang tốt là lõi phù hợp với cấu trúc công trình, chứ không phải vị trí cố định áp dụng cho mọi khách sạn.
Thang máy và hành lang phải được thiết kế cùng nhau
Một sai lầm khá dễ gặp là thiết kế hành lang trước, sau đó mới “đặt” thang máy vào phần diện tích còn lại.Cách làm này có thể tạo ra những đoạn hành lang dài, góc cua khó xử lý hoặc khoảng không gian trước thang máy không thuận tiện.
Ngược lại, khi xác định lõi thang cùng với module phòng ngay từ đầu, kiến trúc sư có thể kiểm soát tốt hơn khoảng cách giao thông và cách khách tìm đến phòng.
Điểm này cũng liên quan đến trải nghiệm khi khách vừa bước ra khỏi thang máy.
Họ cần nhìn thấy hướng đi tương đối rõ ràng, nhận biết được khu vực mình đang đứng và không phải đi qua một chuỗi góc chuyển hướng mới tìm được phòng.
Vì vậy, sảnh thang máy và hành lang nên được xem như một không gian giao thông liên tục, thay vì hai hạng mục tách biệt.
Cầu thang không chỉ để “có cho đủ”
Trong khách sạn, cầu thang có vai trò khác với thang máy. Nó liên quan đến giao thông hàng ngày, an toàn và thoát nạn, vì vậy vị trí và cấu tạo phải được tính toán ngay từ phương án kiến trúc.Cầu thang cần được tổ chức sao cho người sử dụng có thể tiếp cận thuận tiện từ các khu vực cần thiết. Đồng thời, phương án phải được kiểm tra theo các yêu cầu hiện hành về an toàn cháy, thoát nạn và các quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng cho công trình.
Đây là lý do không nên chỉ nhìn cầu thang dưới góc độ diện tích chiếm chỗ.
Một cầu thang được bố trí thiếu hợp lý có thể khiến hành lang dài hơn, làm xấu mặt bằng phòng hoặc tạo ra những vùng giao thông khó sử dụng.
Ngược lại, nếu được đưa vào cấu trúc mặt bằng ngay từ đầu, cầu thang có thể trở thành một phần tự nhiên của lõi giao thông.
Khách và nhân viên không phải lúc nào cũng nên đi cùng một tuyến
Đây là một trong những bài toán đáng chú ý khi thiết kế khách sạn.Khách sử dụng thang máy để đi từ sảnh đến phòng. Nhân viên có thể cần di chuyển giữa các tầng để housekeeping, bảo trì hoặc phục vụ các khu chức năng. Hàng hóa lại có một tuyến vận chuyển khác.
Nếu tất cả cùng tập trung vào một lõi duy nhất, công trình vẫn có thể hoạt động, nhưng vào những thời điểm đông người, các luồng giao thông sẽ giao cắt nhiều hơn.
Tùy quy mô và mô hình khai thác, có thể xem xét cách tổ chức để giảm giao cắt giữa luồng khách và luồng phục vụ.
Ví dụ, khu hậu cần có thể được kết nối thuận tiện hơn với một tuyến giao thông nội bộ; hoặc thang máy được bố trí sao cho nhân viên có thể tiếp cận các khu vực phục vụ mà không phải đi xuyên qua không gian khách sử dụng.
Không phải khách sạn nào cũng cần một hệ thống giao thông tách biệt hoàn toàn. Vấn đề là xác định mức độ tách cần thiết dựa trên quy mô và cách vận hành thực tế.
Số lượng thang không nên tính độc lập với cách khai thác
Khi tính giao thông đứng, không nên chỉ dựa vào số tầng hoặc số phòng.Cần nhìn thêm vào lưu lượng người sử dụng và thời điểm sử dụng.
Buổi sáng, khách có thể đồng loạt xuống sảnh. Một số thời điểm khác, housekeeping và nhân viên dịch vụ lại sử dụng thang với tần suất cao.
Nếu một thang máy phải đồng thời phục vụ khách lưu trú, nhân viên và vận chuyển hàng hóa, mức độ sử dụng thực tế sẽ khác với trường hợp các luồng này được tổ chức riêng.
Do đó, cấu hình giao thông đứng cần được tính trên mô hình khai thác, thay vì chỉ dựa vào một công thức đơn giản.
Với những dự án có yêu cầu đặc thù, việc tính toán cụ thể cần được kiểm tra bằng dữ liệu và giải pháp kỹ thuật phù hợp.
Kích thước thang phải phối hợp với những gì xung quanh
Một cabin thang máy không tồn tại độc lập.Ngoài kích thước thiết bị, cần quan tâm đến giếng thang, kết cấu, sảnh chờ, cửa thang, không gian kỹ thuật và cách tiếp nối với hành lang.
Đây là điểm mà sự phối hợp giữa kiến trúc, kết cấu và MEP trở nên rất quan trọng.
Chỉ cần thay đổi cấu hình thang máy sau khi kết cấu đã chốt, nhiều thành phần có thể phải điều chỉnh theo.
Tương tự, nếu không tính trước chiều cao và yêu cầu kỹ thuật của hệ thống thang, phần mái hoặc tầng kỹ thuật có thể phát sinh vấn đề khi triển khai.
Vì vậy, thang máy nên được đưa vào phương án từ sớm, thay vì xem như một thiết bị bổ sung ở giai đoạn cuối.
Cầu thang và thang máy còn ảnh hưởng đến module phòng
Đây là một trade-off khá rõ.Dành nhiều diện tích cho lõi giao thông có thể giúp giao thông thuận tiện hơn, nhưng đồng thời làm giảm diện tích có thể sử dụng cho phòng hoặc các chức năng khác.
Nếu lõi quá nhỏ, việc bố trí thang, kỹ thuật và giao thông có thể trở nên chật chội.
Do đó, khi thay đổi vị trí lõi thang, cần nhìn lại toàn bộ module tầng. Đôi khi chỉ dịch lõi vài mét cũng có thể làm thay đổi số lượng phòng, chiều dài hành lang hoặc cách chia nhịp mặt đứng.
Đây là lý do những quyết định về cầu thang và thang máy nên được đưa ra trước khi mặt bằng phòng được “đóng khung” quá cứng.
Chủ đầu tư nên kiểm tra gì trên bản vẽ?
Khi xem phương án giao thông đứng, có thể bắt đầu bằng một số câu hỏi đơn giản:- Từ sảnh đến thang máy có dễ nhận biết không?
- Từ thang máy đến các phòng có tuyến đi hợp lý không?
- Cầu thang nằm ở vị trí nào và kết nối với các tầng ra sao?
- Nhân viên có phải đi xuyên qua khu vực khách sử dụng để phục vụ phòng không?
- Hàng hóa và đồ phục vụ được vận chuyển bằng tuyến nào?
- Lõi thang có gây lãng phí diện tích hành lang hoặc phòng không?
- Kết cấu và hệ thống kỹ thuật đã được tính cùng phương án chưa?
Giao thông đứng tốt là giao thông ít gây chú ý
Một hệ thống giao thông đứng được thiết kế tốt thường không khiến khách phải suy nghĩ quá nhiều về cách sử dụng.Họ bước vào sảnh, nhận biết vị trí thang, lên đúng tầng và tìm được phòng. Nhân viên có tuyến di chuyển thuận tiện. Hàng hóa được đưa đến khu cần phục vụ mà hạn chế ảnh hưởng đến khách.
Đó là kết quả của việc đặt cầu thang và thang máy đúng trong toàn bộ cấu trúc vận hành của khách sạn.
Trong thực tế thiết kế, Vạn An Group có thể tiếp cận bài toán này từ tổng mặt bằng, module phòng và các luồng giao thông trước khi đi sâu vào cấu hình thiết bị. Cách làm đó giúp hạn chế việc phải thay đổi lõi giao thông khi hồ sơ đã phát triển quá sâu.
Cuối cùng, câu hỏi quan trọng nhất không phải là “khách sạn cần bao nhiêu thang”, mà là:
Các phương tiện giao thông đứng đã được đặt đúng vị trí để phục vụ khách, nhân viên và công trình trong suốt quá trình khai thác hay chưa?
