Tháo Dỡ Hệ Thống Điện Mặt Trời Áp Mái: Những Thiết Bị Nào Cần Kiểm Kê Và Xử Lý? Trong những năm gần đây, hệ thống

Phế Liệu Ngọc Phát

Thành viên mới
Tham gia
31/10/26
Bài viết
3
Điểm tích cực
0
Điểm thành tích
1
Tuổi
32
Nơi ở
Tổ 29-30 Ấp 4, Phan Thị Tư, Vĩnh Lộc A, HCM
Trong những năm gần đây, hệ thống điện năng lượng mặt trời áp mái được lắp đặt tại nhiều nhà xưởng, kho bãi và công trình công nghiệp. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp cải tạo mái, di dời nhà máy, thay đổi công năng hoặc nâng cấp hệ thống điện, việc tháo dỡ một phần hay toàn bộ thiết bị có thể trở thành yêu cầu cần thiết.
Một vấn đề đáng quan tâm là sau khi tháo dỡ, không phải thiết bị nào cũng còn khả năng sử dụng và cũng không phải tất cả đều được xem là phế liệu thông thường.
Nếu không kiểm kê, phân loại và xây dựng phương án xử lý phù hợp, chủ đầu tư có thể gặp khó khăn trong việc quản lý tài sản, thu hồi giá trị thiết bị và bảo đảm an toàn trong quá trình thi công.
Vậy khi tháo dỡ hệ thống điện mặt trời áp mái nhà xưởng, những hạng mục nào cần được kiểm kê và xử lý riêng?

khao-sat-he-thong-dien-mat-troi-cu-ngoc-phat.webp

Hình minh họa công tác khảo sát, kiểm kê hệ thống điện mặt trời áp mái trước khi tháo dỡ.

1. Vì sao cần kiểm kê trước khi tháo dỡ hệ thống điện mặt trời?​

Kiểm kê thiết bị là bước quan trọng giúp xác định số lượng, chủng loại, tình trạng và khả năng sử dụng còn lại của từng hạng mục trong hệ thống điện mặt trời. Kết quả kiểm kê là cơ sở để lập phương án tháo dỡ, quản lý vật tư thu hồi, bàn giao tài sản và lựa chọn phương án tái sử dụng hoặc thanh lý.
Đối với hệ thống điện mặt trời áp mái nhà xưởng, công tác kiểm kê nên được thực hiện trước khi tháo dỡ và đối chiếu sau khi hoàn thành.
Những thông tin cần ghi nhận bao gồm:
  • Tổng số lượng và công suất các tấm pin quang điện.
  • Hãng sản xuất, model và công suất inverter.
  • Tình trạng hệ thống khung đỡ, thanh ray và phụ kiện liên kết.
  • Chủng loại dây cáp điện, tủ điện và thiết bị bảo vệ.
  • Thông tin bộ pin lưu trữ hoặc ắc quy nếu hệ thống có trang bị.
  • Các thiết bị hư hỏng, thiếu linh kiện hoặc có dấu hiệu mất an toàn.
Việc phân chia thành từng nhóm thiết bị giúp quá trình quản lý thuận tiện hơn, đặc biệt đối với những hệ thống có hàng trăm hoặc hàng nghìn tấm pin.

2. Những thiết bị thường được thu hồi khi tháo dỡ điện mặt trời áp mái​

2.1. Tấm pin năng lượng mặt trời​

Tấm pin quang điện là bộ phận trực tiếp chuyển đổi ánh sáng mặt trời thành điện năng. Đây cũng là hạng mục chiếm diện tích lớn trên mái nhà xưởng.

Sau khi tháo dỡ, các tấm pin có thể ở nhiều tình trạng khác nhau:
  • Còn nguyên vẹn, chưa phát hiện hư hỏng bên ngoài.
  • Suy giảm hiệu suất sau thời gian vận hành.
  • Nứt kính, móp khung hoặc hư hỏng mặt sau.
  • Hỏng hộp đấu nối, dây dẫn hoặc đầu kết nối.
  • Không còn đáp ứng yêu cầu kỹ thuật để tiếp tục sử dụng.
Điều quan trọng là không nên đánh giá khả năng tái sử dụng chỉ bằng hình thức bên ngoài. Một tấm pin nhìn còn nguyên vẹn vẫn có thể gặp vấn đề về cách điện, hiệu suất hoặc độ an toàn.

Đối với các thiết bị đã qua sử dụng, chủ đầu tư có thể tham khảo thêm những yếu tố ảnh hưởng đến việc thu mua pin năng lượng mặt trời cũ để chuẩn bị thông tin về công suất, số lượng và tình trạng thiết bị trước khi thanh lý.

2.2. Inverter năng lượng mặt trời​

Inverter hay bộ biến tần là thiết bị chuyển đổi điện một chiều từ hệ thống pin thành điện xoay chiều theo yêu cầu thiết kế.
Khi tháo dỡ inverter, cần ghi nhận các thông tin:
  • Hãng sản xuất và model thiết bị.
  • Công suất định mức.
  • Thời gian sử dụng nếu có hồ sơ.
  • Tình trạng vận hành trước khi ngừng hệ thống.
  • Các mã lỗi đã được ghi nhận.
  • Tình trạng vỏ máy, cổng kết nối và phụ kiện.
Không phải inverter ngừng hoạt động đều bị hỏng hoàn toàn. Một số trường hợp có thể liên quan đến lỗi linh kiện, điều kiện vận hành hoặc sự cố từ hệ thống bên ngoài.
Tuy nhiên, việc xác định nguyên nhân cần được thực hiện bởi người có chuyên môn. Không nên tự ý tháo mở hoặc cấp điện thử cho thiết bị chưa được kiểm tra an toàn.
Với những bộ biến tần không còn nhu cầu sử dụng, việc tìm hiểu các tiêu chí thu mua inverter năng lượng mặt trời cũ sẽ giúp chủ đầu tư có thêm cơ sở đánh giá khả năng thanh lý và chuẩn bị thông tin cần thiết khi liên hệ đơn vị tiếp nhận.

thu-mua-inverter-nang-luong-mat-troi-cu-con-hoat-dong.webp

Inverter là một trong những thiết bị cần kiểm kê và đánh giá khi tháo dỡ hệ thống điện mặt trời.

2.3. Pin lưu trữ điện và ắc quy​

Không phải hệ thống điện mặt trời áp mái nào cũng sử dụng pin lưu trữ. Tuy nhiên, đối với hệ thống hybrid hoặc hệ thống có chức năng dự phòng, đây là nhóm thiết bị cần được kiểm kê riêng.
Một số loại thường gặp gồm:
  • Pin lithium-ion.
  • Pin LiFePO4.
  • Ắc quy chì dùng trong hệ thống lưu trữ.
  • Bộ quản lý pin và phụ kiện liên quan.
Khi kiểm kê, cần ghi nhận loại pin, điện áp danh định, dung lượng, tình trạng vận hành và các dấu hiệu bất thường bên ngoài.
Đặc biệt, những bộ pin bị phồng, biến dạng, rò rỉ hoặc có dấu hiệu quá nhiệt phải được đánh giá và xử lý theo biện pháp an toàn phù hợp.
Không nên tự ý tháo rời bộ pin, đấu nối thử hoặc can thiệp vào hệ thống quản lý pin khi chưa có chuyên môn và phương án kiểm soát rủi ro.

2.4. Khung nhôm, thanh ray và giá đỡ​

Ngoài các thiết bị điện, hệ thống điện mặt trời áp mái còn có nhiều vật tư kim loại phục vụ lắp đặt.
Những hạng mục thường được thu hồi bao gồm:
  • Thanh nhôm định hình.
  • Thanh ray lắp đặt.
  • Giá đỡ bằng thép.
  • Bu lông, kẹp giữa và kẹp biên.
  • Các chi tiết liên kết bằng kim loại.
Đối với những cấu kiện còn nguyên vẹn, việc tái sử dụng cần dựa trên đánh giá khả năng chịu lực, mức độ ăn mòn và sự phù hợp với thiết kế mới.
Các vật tư biến dạng hoặc không còn đáp ứng yêu cầu kỹ thuật có thể được phân loại để thu hồi vật liệu.

2.5. Dây cáp điện, tủ điện và thiết bị bảo vệ​

Dây cáp điện và các thiết bị phụ trợ thường có số lượng đáng kể trong hệ thống điện mặt trời.
Những hạng mục có thể thu hồi gồm cáp DC, cáp AC, tủ điện, máng cáp, thiết bị đóng cắt và các đầu nối.
Khi tháo dỡ, cần phân loại riêng từng nhóm vật tư để thuận tiện cho việc kiểm đếm và bàn giao.
Đặc biệt, các chuỗi tấm pin vẫn có thể tạo ra điện áp khi tiếp xúc với ánh sáng. Vì vậy, không được mặc định dây dẫn đã an toàn chỉ vì hệ thống đã ngừng phát điện lên lưới.

3. Phân loại thiết bị sau tháo dỡ như thế nào?​

Sau khi thu hồi, thiết bị điện mặt trời nên được phân thành ba nhóm chính.

Nhóm 1: Thiết bị có khả năng tái sử dụng​

Bao gồm các tấm pin, inverter, khung đỡ hoặc thiết bị phụ trợ có thể được kiểm tra và đánh giá để tiếp tục sử dụng.
Việc tái sử dụng phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và an toàn, đặc biệt đối với thiết bị điện và các cấu kiện chịu lực.

Nhóm 2: Thiết bị có giá trị thanh lý​

Đây là những thiết bị không còn nhu cầu sử dụng nhưng vẫn có thể có giá trị thương mại hoặc giá trị thu hồi vật liệu.
Ví dụ như tấm pin cũ, inverter đã qua sử dụng, dây cáp đồng, thanh nhôm và các cấu kiện kim loại.
Giá trị thực tế phụ thuộc vào tình trạng, chủng loại, số lượng và điều kiện tiếp nhận.

Nhóm 3: Thiết bị hư hỏng cần xử lý riêng​

Một số thiết bị có thể phát sinh nguy cơ mất an toàn hoặc thuộc nhóm chất thải phải quản lý theo quy định.
Đối với pin lưu trữ hư hỏng, thiết bị điện tử và các vật tư có thành phần nguy hại, cần xác định đúng phương án lưu giữ, vận chuyển và chuyển giao.
Không nên trộn lẫn những loại này với phế liệu kim loại thông thường khi chưa đánh giá đặc tính và yêu cầu xử lý.

anh-pin.jpg

Phân loại tấm pin, khung nhôm và vật tư điện sau tháo dỡ giúp thuận tiện cho việc kiểm kê và bàn giao.

4. Những rủi ro cần lưu ý khi tháo dỡ điện mặt trời trên mái nhà xưởng​

Tháo dỡ hệ thống điện mặt trời áp mái là công việc có thể phát sinh đồng thời nhiều nguy cơ về điện và an toàn xây dựng.
Nguy cơ điện giật: Hệ thống có thể còn nguồn điện từ các chuỗi pin hoặc thiết bị lưu trữ, ngay cả khi đã ngắt kết nối với lưới điện.
Nguy cơ ngã cao: Công nhân thường phải làm việc trên mái nhà xưởng, nơi có thể tồn tại các vị trí yếu, mái lấy sáng hoặc khu vực không bảo đảm khả năng chịu tải.
Nguy cơ vật rơi: Tấm pin, thanh ray và phụ kiện có thể rơi trong quá trình tháo dỡ, nâng hạ hoặc vận chuyển.
Nguy cơ ảnh hưởng kết cấu mái: Việc tháo các liên kết, di chuyển thiết bị hoặc tập kết tải trọng không phù hợp có thể ảnh hưởng đến an toàn công trình.
Vì vậy, trước khi thi công cần khảo sát hiện trạng, xây dựng biện pháp tháo dỡ, kiểm soát nguồn năng lượng và tổ chức giám sát an toàn.
Đối với hệ thống quy mô lớn, công việc nên được thực hiện bởi đơn vị có năng lực chuyên môn phù hợp.

5. Những yếu tố ảnh hưởng đến giá trị thanh lý thiết bị điện mặt trời​

Khi thanh lý hệ thống điện mặt trời cũ, không nên chỉ dựa vào công suất lắp đặt ban đầu để ước tính giá trị.
Một số yếu tố cần xem xét gồm:
Tình trạng thiết bị: Tấm pin và inverter còn hoạt động có thể được đánh giá khác với thiết bị hư hỏng nặng.
Hãng sản xuất và thông số kỹ thuật: Model, công suất, công nghệ và tình trạng linh kiện có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp nhận.
Số lượng thiết bị: Khối lượng lớn có thể thuận lợi hơn trong việc tổ chức thu gom và vận chuyển.
Vật tư đi kèm: Khung nhôm, dây cáp, kết cấu thép và các thiết bị phụ trợ cần được kiểm kê riêng.
Điều kiện vận chuyển: Vị trí công trình, khả năng tiếp cận của phương tiện và chi phí bốc xếp cũng có thể ảnh hưởng đến giá trị thanh lý thực tế.
Để được đánh giá sát tình trạng hàng hóa, chủ đầu tư nên chuẩn bị hình ảnh hiện trạng, danh sách thiết bị và các thông số kỹ thuật có sẵn.

6. Kinh nghiệm quản lý vật tư khi thanh lý toàn bộ hệ thống điện mặt trời​

Đối với những công trình cần tháo dỡ toàn bộ hệ thống điện mặt trời, việc quản lý vật tư nên được thực hiện ngay từ giai đoạn lập kế hoạch.
Một số kinh nghiệm có thể áp dụng:
  1. Lập danh sách thiết bị trước khi tháo dỡ.
  2. Chụp ảnh và ghi nhận hiện trạng từng nhóm thiết bị.
  3. Phân loại riêng tấm pin, inverter, pin lưu trữ và vật tư kim loại.
  4. Xác định rõ tài sản cần giữ lại và tài sản được phép thanh lý.
  5. Thống nhất trách nhiệm tháo dỡ, bốc xếp và vận chuyển.
  6. Lập biên bản bàn giao và đối chiếu số lượng thực tế.
Với các dự án cải tạo nhà xưởng có nhiều thiết bị cần thu hồi, chủ đầu tư cũng có thể tham khảo phương án thu mua hệ thống điện năng lượng mặt trời cũ để tìm hiểu những thông tin cần chuẩn bị trước khi làm việc với đơn vị thu mua.
Việc thống nhất rõ phạm vi công việc và điều kiện bàn giao sẽ giúp hạn chế phát sinh chi phí hoặc tranh chấp trong quá trình thanh lý.

7. Kết luận​

Tháo dỡ hệ thống điện mặt trời áp mái không đơn thuần là tháo các tấm pin khỏi mái nhà xưởng mà còn liên quan đến quản lý tài sản, thiết bị điện và vật tư thu hồi.
Nếu được kiểm kê đầy đủ, phân loại hợp lý và thực hiện theo biện pháp an toàn phù hợp, chủ đầu tư có thể hạn chế thất thoát, chủ động phương án thanh lý và quản lý tốt hơn các thiết bị không còn nhu cầu sử dụng.
Theo kinh nghiệm của các anh chị trong lĩnh vực xây dựng và điện mặt trời, khi tháo dỡ hệ thống áp mái nhà xưởng, hạng mục nào thường khó kiểm kê và đánh giá nhất: tấm pin, inverter hay hệ thống dây cáp?
 

File đính kèm

  • khao-sat-he-thong-dien-mat-troi-cu-ngoc-phat.webp
    khao-sat-he-thong-dien-mat-troi-cu-ngoc-phat.webp
    183,4 KB · Đọc: 3
  • anh-pin.jpg
    anh-pin.jpg
    96 KB · Đọc: 1
Tải bộ cài phần mềm Dự toán GXD, Đấu thầu GXD, Thanh Quyết toán GXD, Quản lý chất lượng GXD. Dành cho người mua bản quyền
Kích để xem khóa học Dự toán công trình
Kích để xem khóa học Dự toán công trình
Kích để xem khóa học Chỉ huy trưởng công trường
Kích để xem giới thiệu phần mềm thanh quyết toán
Phần mềm quản lý chất lượng công trình QLCL GXD
Tìm hiểu khóa học Thanh Quyết toán GXD
Giới thiệu phần mềm Dự toán GXD dùng là thích, kích là sướng

Các bài viết mới

Back
Top